معاینات ادواری پرسنل مراکز بهداشتی – درمانی

معاینات ادواری یکی از مهم ترین خدمات قابل ارائه در طب کار به حساب می آید چراکه با بررسی دوره ای شاغلین می توان هرچه سریعتر بیماری ها که برخی از آن ها ناشی از کار می باشند را تشخیص داد و در نتیجه راحت تر درمان نمود.  همچنین معاینات بدو استخدام یکی از الزامات برای شاغلین مراکز بهداشتی – درمانی می باشد.

اهمیت معاینات ادواری برای پرسنل مراکز بهداشتی – درمانی

با توجه به اینکه کار در مراکز بهداشتی جزو مشاغل سخت می باشد و همچنین شاغلین این مراکز به صورت مکرر در مواجهه با بیماری ها و عوامل زیان آور می باشند معاینات طب کار از جمله معاینات ادواری و معاینات بدو استخدام در مراکز بهداشتی – درمانی بسیار حائز اهمیت می باشد.

مهم ترین مواردی که سبب حفظ و ارتقاء سطح سلامت شاغلین می گردد عبارتند از:

• معاینات بدو استخدام
• معاینات ادواری
• معاینات بازگشت به کار
• معاینات جهت تعیین تناسب فرد با کار
• معاینات خروج از کار
• معاینات خروج اختصاصی (ویژه) با توجه به خاطرات موجود در محیط

روند معاینات بدو استخدام کادر درمان

ابتدا پرونده مصوب بر حسب فرم پرونده پزشکی کارکنان تشکیل می شود و توسط مرکز سلامت شغلی مراکز بهداشتی –درمانی معاینه انجام می گردد. آزمایشات بدو استخدام انجام می گردد و واکسیناسیون کزاز بر حسب وضعیت فرد انجام می شود.

آزمایشات معاینات بدو استخدام کادر درمان

آزمایشات معاینات بدو استخدام کادر درمان عبارتند از:

1. CBC
2. FBS
3. BUN,Cr
4. Total Chol, TG
5. نوار قلب برای افراد زیر چهل سال
6. PPD
7. HBS-Ag, HBS-Ab
8. HCV-Ab
9. HIV-Ab

کلیه اقدامات ویژه ای که در معاینات ادواری هر شغل در ادامه مطلب توضیح داده خواهد شد نیز انجام می شود. لازم به ذکر است موارد 6 و ۷ و ۸ در کلیه کارکنان کادر درمان انجام میگیرد و مورد ۹ یعنی آزمایش ایدز در صورت رضایت فرد انجام میگیرد.

روند معاینات ادواری کادر درمان

این معاینات براساس مواجهات فرد پس از شروع به کار به صورت دوره ای (سالیانه یا کمتر بر حسب مورد) انجام می شود. انجام این معاینات اجباری است و لازم است کلیه پرسنل مراکز بهداشتی – درمانی در آن شرکت کنند.

• تشکیل پرونده مصوب بر حسب فرم پرونده پزشکی کارکنان
• معاینه توسط مرکز سلامت شغلی  مراکز بهداشتی درمانی
• آزمایشات و معاینات اختصاصی با توجه به سن، علائم و نشانه های بالینی، مواجهات شاغل و قضاوت بالینی متخحصص طب کار

معاینات ادواری کادر درمان

بسته به نوع کار و بخشی که شاغلین در مراکز بهداشتی – درمانی در آن خدمت می نمایند برخی موارد به معاینات ادواری اضافه می گردد.

معاینات ادواری بخش های مختلف (پرستار /بهیار/کمک بهیار /پرسنل دیالیز)

• اندازه گیری قند خون در افراد ۴۵ ساله و بیشتر هر ۳ سال
• اندازه گیری لیپید در افر اد ۲۰ ساله و بیشتر هر ۵ سال در صورت عدم وجود سای RFها
• بررسی وضعیت واکسیناسیون HBV,MMR وارزیابی تیترHBSAb
• بررسی سالیانه PPD
• معاینه سیستم اسکلتی عضلانی (ستون فقزات و اندام فوقانی )
• بررسی علایم پوستی مانند درماتیت تماسی تحریکی. آلرژیک و LATEXALLERGY و عفونتهایی مانند هرپس انجام معاینات و آزمایشات اختصاصی  با توجه بر اساس قضاوت بالینی متخصص طب کار

معاینات ادواری پرسنل آزمایشگاه

• توچه ویژه به علایم پوستی ، چشم و سیستم تنفسی 
• بررسی عملکرد سیستم خونساز (CBC/diff) ،کلیه (BUN و Cr)، کبد (ALT و AST). CNS و تولید مثل

معاینات ادواری پرسنل اتاق عمل

• توجه به علائم CNS (تحریک پذیری، سردرد، خستگی و …)PNS  (نوروپاتی و…)
• توجه به عواقب تولید مثلی (سقط خود به خودی، ناباروری و آنومالی های مادر زادی )
• ادیومتری در پرسنل اتاق عمل ارتوپدی در صورت مواجهه >۸۵ دسی بل در ۸ ساعت

معاینات پرسنل اورژانس

• مصاحبه و معاینه روانپزشکی در صورت نیاز
• توجه ویژه به علائم پوستی، چشم و سیستم تنفسی

معاینات ادواری پرسنل خون و انکولوژی

• عملکرد سیستم خونساز (CBC/DIFF)،کلیه (BUN,Cr) ،کبد (ALT,AST)،SE/OB  و سیتولوژی ادراری  مصاحبه و معاینه کامل روانپزشکی از نظر اختلالات اضطرابی
• بررسی سالیانه سطح ادرار و در ادرار در صورت کار مداوم با داروی خاص آنتی نئو پلاستیک با نظر متخصص طب کار

معاینات پرسنل دندانپزشکی

• توجه به علائم سندرم ارتعاش دست – بازو

معاینات ادواری پرسنل رادیولوژی

• توجه ویژه به علائم پوستی ، چشم و غدد لنفاوی
• بررسی سیستم خونساز :CBC/DIFF
• آزمایش اسپرمو گرام در صورت صلاحدید پزشک به عنوان BASELINE
• بررسی و نظارت بر نتیجه مانیتورینگ محیطی و نیز بررسی دوزیمتری ۲ ماهه (فیلم بج)

اهمیت طب کار در محیط ‌های شغلی

طب کار و الزامات بهداشتی آن، نقش بسیار مهمی در بهبود شرایط محیط کار دارند. این الزامات نه تنها به بهبود سلامت جسمانی و روانی کارکنان کمک می‌کنند، بلکه بهره‌وری و کیفیت کاری را نیز افزایش می‌دهند. مواردی مانند کاهش حوادث شغلی، کاهش روزهای غیبت به دلیل بیماری و افزایش رضایت کارکنان از محیط کار، همه و همه از مزایای رعایت اصول طب کار هستند.

طب کار و الزامات بهداشتی در دوره‌های آموزش، کارکنان را با اصول صحیح کار، جلوگیری از آسیب‌های جسمانی و راهکارهای پیشگیری از بیماری‌های شغلی آشنا می‌کند. در محیط‌هایی که طب کار به درستی پیاده‌سازی می‌شود، احتمال بروز حوادث و بیماری‌ها کاهش می‌یابد و کارکنان در محیطی ایمن و بهداشتی کار خود را ادامه می‌دهند.

الزامات بهداشتی در دوره‌ های آموزشی طب کار

دوره‌ های آموزشی طب کار، اصول و الزامات خاصی را برای هر صنعت و شغل تعیین می‌ کنند که باید در هر محیط کاری رعایت شود. این دوره‌ ها به دو دسته کلی تقسیم می‌ شوند: دوره‌ های عمومی که شامل آموزش‌ هایی درباره اصول بهداشت، ایمنی و نحوه کار با تجهیزات مختلف هستند، و دوره‌های تخصصی که به طور ویژه برای صنایع خاص طراحی می‌ شوند.

۱. آموزش اصول ایمنی و بهداشت عمومی

یکی از الزامات اساسی در دوره‌ های طب کار، آموزش اصول اولیه ایمنی و بهداشت است. در این دوره‌ ها به کارکنان نحوه استفاده از تجهیزات ایمنی، اصول شست‌ و شوی دست‌ ها، استفاده از وسایل حفاظتی مثل ماسک، دستکش، عینک و لباس مخصوص آموزش داده می‌ شود.

۲. ارگونومی و آشنایی با اصول صحیح کار

یکی دیگر از موضوعات مهم در دوره‌ های طب کار، آموزش اصول ارگونومی است. این آموزش‌ ها به کارکنان کمک می‌ کنند تا با رعایت نکات ارگونومیک از بروز مشکلات جسمانی ناشی از وضعیت‌ های نادرست بدنی در طول کار جلوگیری کنند. برای مثال، کارکنانی که ساعات طولانی پشت میز می‌ نشینند، باید از اصول صحیح نشستن و استفاده از صندلی‌ های مناسب آگاه شوند.

۳. بهداشت فردی و عمومی در محیط کار

در هر محیط کاری، رعایت بهداشت فردی و عمومی از اهمیت بسیاری برخوردار است. در دوره‌ های طب کار به کارکنان آموزش داده می‌ شود که چگونه بهداشت فردی خود را رعایت کنند و با محیط کار بهداشتی آشنا شوند. این موارد شامل شست‌ و شوی دست‌ها، استفاده از دستکش و ماسک در محیط‌های آلوده و نظافت محل کار می‌باشد.

۴. پیشگیری از بیماری‌های شغلی

طب کار و الزامات بهداشتی برای جلوگیری از بیماری‌ های شغلی نیز بسیار مهم هستند. در برخی مشاغل، بیماری‌ های ناشی از تماس با مواد شیمیایی، گرد و غبار و سروصدا بسیار شایع هستند. در دوره‌ های آموزشی، به کارکنان روش‌ های پیشگیری و کنترل این بیماری‌ ها آموزش داده می‌ شود. همچنین، پزشکان متخصص در طب کار به طور منظم وضعیت سلامتی کارکنان را بررسی می‌ کنند تا در صورت نیاز، اقدامات درمانی لازم انجام شود.