قوز کمر و یا کیفوز مشکلی می باشد که در قرارگیری وضعیت مهره های قفسه ی سینه تاثیر فراوانی دارد. لازم به ذکر است که در این بیماری، ستون فقرات منطقه بالایی کمر دچار انحنای بسیار زیادی می شود.
نام دیگر این مشکل کیفوز یا گوژ پشتی است. قوز کمر معمولا در حالت نشستن نامناسب بدن به وجود می آید. این مشکل در دوره کودکی بسیار رایج است و دلیل آن این می باشد که کودکان صورت صحیح نشستن را به خوبی نمی دانند.
البته بدیهی است که کمر باید کمی قوز داشته باشد تا وقتی فرد در حالت ایستاده است، ستون فقرات بتواند وزن بدن را تحمل کند، ولی اگر این مقدار بیش از حد باشد فرد دچار مشکلات بسیار سختی خواهد شد.
علائم قوز کمر یا کیفوز چیست؟
نشانه های قوز کمر بیشتر در سنین بلوغ پدیدار می شوند. برای مثال نوجوانانی که دارای کیفوز هستند نمی توانند درست بایستند. اما نکته قابل توجه این است که نشانه ها و علائم کیفوز به خاطر علت و نوع آن با یک دیگر تفاوت هایی دارد.
به غیر از حالت نشستن نامناسب دلایل و علت های دیگری هم در قوز کمر تاثیر گذار هستند، به عنوان مثال: رشد ناقص ستون فقرات، مشکلات ارثی، پوکی استخوان ها و همچنین نشستن های طولانی مدت در یک حالت و طرز نشستن و ایستادن و همچنین کمبود ویتامین D و کلسیم، باعث شکنندگی و خمیده شدن استخوان ها و دردهای شدید استخوانی و مفاصل می شوند.
البته به غیر از موارد ذکر شده، علائم دیگری هم هستند که در قوز کمر تاثیر گذار می باشند. امروزه با استفاده از برخی ویتامین ها، نسبت به گذشته، مردم کمتر دچار کیفوز می شوند.
به طور کلی، نشانه اصلی آن پدیدار شدن برآمدگی در کمر و درد در ناحیه کمر است. نشانه های دیگر شامل گردی و خم شدن قسمت بالایی ستون فقرات هستند و همچنین موجب خمیدگی و افتادگی کتف می شوند. کمر درد و درد در ناحیه پشت بدن، خسته شدن عضلات بدن، سفتی و خشکی در عضلات بدن و با گذشت زمان فشردگی نخاع به همراه علائم عصبی، بی حس شدن اندام ها از کنترل خارج شدن عملکرد روده و مثانه، از دیگر نشانه ها هستند.
انواع قوز کمر کدامند؟
قوز کمر دارای انواع متعددی است. گاهی اوقات ایجاد انحنایی انعطاف پذیر و تغییر در وضعیت بدن سبب تغییر در وضع بدن می شود. معمولا انواع قوزهای کمر در نوجوانان بروز پیدا می کنند و طبق آمار گرفته شده، ۱۰ درصد از دانش آموزان به این مشکل مبتلا می شوند. در ادامه، ما به انواع مختلف این مشکل اشاره نموده ایم:
- قوز کمر ساختاری: نوعی کیفوز است که باعث افزایش انحراف ستون فقرات می شود. کسانی که این کیفوز را دارند در ناحیه پا و کمر احساس درد می کنند. این افراد نمی توانند به درستی بایستند و با گذشت زمان این دردها افزایش پیدا کرده و به حدی می رسند که فرد توان ایستادن ندارد.
- قوز کمر شوئرمن: یکی از شایع ترین کیفوزها همین نوع است که معمولاً در سنین ۱۰ تا ۱۸ سال پدیدار می شود. این قوز کمر در قسمت قفسه سینه به وجود می آید و حداقل ۳ تا از مهره های ستون فقرات را در یک خط قرار می دهد.
- قوز کمر مادرزادی: در دوران نوزادی، کمر نوزاد به دلیل درست قرار نگرفتن ستون فقرات و مهره ها دچار مشکل می شود. کیفوز شوئرمن و کیفوز مادرزادی، به علت حالت نادرست بدن به وجود می آید؛ بنابراین برای پیشگیری از این مسئله و به وجود نیامدن قوز کمر مادرزادی و کیفوز شوئرمن، نمی توان کاری انجام داد. اما می توان با انجام ورزش و تقویت عضلات بدن، از پیشرفت آن جلوگیری کرد.
- قوز کمر وضعیتی: در این مدل، به دلیل حرکاتی مانند نشستن بد، قوز کردن، ایستادن در صورتی نامناسب، پایین گرفتن سر، گردن و شانه ها، وضعیت بدن تغییر پیدا می کند.
این عوامل باعث کشیدگی رباط ها و عضلاتی که مهره ها را نگه می دارند، می شود. کشیدگی مهره های ستون فقرات، می تواند آنها را از حالت عادی خود خارج کند و باعث به وجود آمدن ظاهری گرد، برآمده و خمیده در ستون فقرات گردد. نوع وضعیتی غالب، در جوانان و بیشتر برای دختران، نسبت به پسران اتفاق می افتد. این نوع قوز کمر، مانند کیفوزهای قبلی، درد یا مشکل جدی ندارد.
درمان قوز کمر یا کیفوز چگونه است؟
قوز کمر در مواردی قابل درمان است که ما در ادامه، به دو روش رایج آن اشاره نموده ایم:
درمان قوز کمر با جراحی
جوش دادن مهره ها Spinal Fusion برای افرادی است که بیماری در آنان بسیار پیشرفت کرده و از کنترل خارج شده است. عموما در چنین مواردی، درد آنها هر لحظه بیشتر می شود و باعث پدیدار گشتن علائم دیگری همچون اختلال اسفنکتری و بی حسی اندامها می گردد. این عوامل سبب خواهد شد تا در زندگی روزمره آنها، مشکلاتی به وجود آید.
زمانی فرد نیاز به جراحی قوز کمر دارد که برآمدگی، بیش از 70 درجه باشد. البته توصیه می شود حتماً قبل از تصمیم برای عمل جراحی، به پزشکان و متخصصین این حوزه مراجعه کنید؛ زیرا احتمال دارد که مشکل شما آنچنان جدی نباشد و خودتان این موضوع را درک نکنید.
درمان قوز کمر بدون جراحی
با استفاده از فیزیوتراپی، دارو درمانی، منوال تراپی و اولتراسوند این بیماری قابل درمان است. این روش به افرادی توصیه میشود که مشکل قوز کمر آنان کمی از حالت عادی بیشتر شده و با استفاده از داروهای مختلف و ورزش های مخصوص، قابل رفع نباشد.
بهترین دارو برای درمان قوز کمر
ایبرای درمان قوز کمر، برخی روش های دارویی نیز وجود دارند که در صورت لزوم، توسط پزشک متخصص تجویز خواهند شد. ما در ادامه به رایج ترین داروهای رفع قوز کمر، اشاره نموده ایم:
- برای جلوگیری از پیشروی پوکی استخوان ها که مانع کیفوز بشود یا حداقل از رشد کیفوز جلوگیری کند.
- داروهای مسکنی که باعث کاهش درد در افراد شود.
البته اشخاص مبتلا، به غیر از ورزش های مخصوص و داروهای مختلف برای قوز کمر، می توانند از یک سری وسایل و ابزار، مانند کمربند(قوزبند) طبی یا صندلی های مخصوص نیز استفاده کنند.
این کمربندهای طبی، بر اساس قوز کمر انسان ساخته شده اند و باعث تنظیم ستون مهره انسان می شوند؛ لازم به ذکر است که این کمربندها، از ابتدای ستون مهره تا پایین کمر را می پوشانند.
با تمام این تفاسیر، همانطور که پیش تر نیز اشاره کردیم، قوز کمر، کیفوز یا گوژ پشتی، یک حالت عادی است که عموم مردم دارای آن هستند. اما این مسئله تا زمانی عادی می باشد که یک منحنی ۵۰ درجه باشد؛ چنانچه از این حد تجاوز کند، باید خیلی سریع به درمان جدی آن بپردازید.
تاثیر کیفوز یا قوز کمر بر سلامتی کل بدن
کیفوز، که به آن قوز کمر نیز گفته میشود، یک اختلال است که در آن قسمت بالایی کمر بیش از حد خمیده میشود و این امر میتواند تأثیرات نامطلوبی بر سلامت کلی بدن داشته باشد به طور خلاصه:
قوز کمر میتواند بر راحتی وضعیت خواب تأثیر بگذارد، موجب بیخوابی یا خواب ناکافی شود و در نتیجه، به نوبه خود بر سلامت روان و جسمی فرد تاثیر منفی بگذارد.
قوز کمر می تواند بر توانایی ریهها برای منبسط شدن کامل تاثیر منفی بگذارد و منجر به تنگی نفس شود. کاهش فضای حفره قفسه سینه، میتواند مانع از دریافت اکسیژن کافی شود، که به نوبه خود آن نیز تأثیر منفی بر سطوح انرژی و عملکرد کلی بدن دارد.
وضعیت غیر طبیعی بدن با قوز کمر، میتواند بر جریان خون تاثیر بگذارد؛ به ویژه در ناحیه قلب و اندامهای حیاتی. این پدیده خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی را افزایش می دهد.
قوز کمر میتواند فشار بیشتری به دستگاه گوارش وارد کند و مشکلاتی مانند ریفلاکس اسید و سایر اختلالات گوارشی را تشدید نماید.
فشار بر ستون فقرات و مفاصل به واسطه ی قوز کمر، میتواند منجر به درد مزمن، سفتی و خستگی در ناحیه کمر، گردن و شانهها شود. این دردها میتوانند به کاهش دامنه حرکتی و تحرک فرد منجر شوند.
در نهایت باید گفت که تغییر در ظاهر بدنی ناشی از قوز کمر، میتواند بر عزت نفس افراد مبتلا تأثیر بگذارد. بیماران ممکن است احساس شرم یا انزوای اجتماعی کنند و از شرکت در فعالیتهای اجتماعی اجتناب ورزند.
سخن پایانی
پیشگیری و درمان برای مدیریت قوز کمر و کاهش تأثیرات منفی آن بر سلامتی، شامل اقداماتی مانند فیزیوتراپی، ورزشهای کششی و تقویتی، استفاده از حمایتهای وضعیتی و در موارد شدیدتر، جراحی می شود. همچنین مشاوره و حمایت روانی میتواند به بیماران کمک کند تا با تغییرات ظاهری و تاثیرات روانشناختی ناشی از قوز کمر، کنار بیایند.
در مرکز طب کار سام پارس، تمرکز بر اهمیت ارزیابیهای دورهای و اقدامات پیشگیرانه در محیط کار است. کیفوز، که میتواند به دلیل شرایط نامناسب کاری و یا بدون توجه به ارگونومی مناسب در طولانی مدت ایجاد شود، نیاز به توجه ویژهای دارد تا از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری شود.
در نهایت باید گفت چنانچه برای رفع مشکلات قوز کمر و یا کیفوز خود یا عزیزانتان سوالات و ابهاماتی دارید که باید مستقیما با متخصص در میان بگذارید، می توانید از طریق راه های ارتباطی مندرج درهمین سایت اقدام نموده و بهترین راهکارهای موجود را اتخاذ کنید.