نوبت کاری پیامدهای مختلفی بر سلامت کارکنان دارد که می توان با راهکارهایی این پیامدها را به حداقل رساند.
به شخصی که خارج از زمان استاندارد، یعنی در محدوده زمانی 8 شب تا 8 صبح شاغل است نوبت کار میگویند. نوبت کاری ممکن است ثابت یا چرخشی باشد. این نوع کار غیر استاندارد است اما حدودر20 تا 25 درصد شاغلین اینگونه کار میکنند.
در بسياري از صنايع و كارخانجات نظیر ذوب آهن و نيروگاه و مشاغلی نظیر آتشنشان ، پليس و پرسنل خدمات بهداشتي به ناچار باید نوبت کاری وجود داشته باشد.
پیامدهای نوبت کاری بر سلامتی
کار کردن به این صورت داراي اثرات مضر بر توليد، بهره وري، سلامتي و ايمني است. افرادی که بصورت نوبت کار مشغول به کار هستند به جهت بر همخوردن ریتم سیرکادین دچار مشکل میشوند (دسينكرونيزاسيون)
نوبت کاری پیامدهای سلامتی مختلفی دارد که شایعترین آنها اختلال خواب است. این اختلال هم در کمیت هم کیفیت خواب بروز میکند. این افراد عادت به چرت زدن در روز دارند و افزایش تجربه و سن سبب کاهش مشکلات آنها نمیشود. اما مهمترین پیامد روانی آن استرس است. از جمله سایر پیامدهای آن می توان به اختلالات گوارشی، بیماریهای قلبی عروقی وعواقب تولید مثلی اشاره کرد.
نوبت کاری اثرات اجتماعی مختلفی نیز دارد. این اثرات اجتماعی که بیشتردرخانمهای نوبت کار بروز میکند ممکن است منجربه اختلال در روابط خانوادگی شود.
اما چه کنیم تا عوارض نوبت کاری به حداقل ممکن برسد؟
راهکارهای این مشکل به دو دسته فردی و مدیریتی تقسیم میشود.
راهکارهای فردی:
- خواب بعد از شيفت (با همان كيفيت خواب شبانه )
- ممنوعيت مصرف نوشيد نيهاي تئين دار در 5 ساعت آخر شيفت
- غذاي سبك قبل از خواب
- تجويز خواب آور هاي با نيمه عمر كوتاه براي مشكل در شروع خواب
- آموزش خانواده ها
راهکارهای مدیریتی
- ممنوعيت شيفت كاري براي :
- با لاي 50 سال
- بيماريهاي خاص (بر اساس نظرپزشک متخصص طب کار)
- افرادي كه فاصله منزلشان تا محل كار دور است
- افرادي كه در محلهاي پر سر وصدا زندگي مي كنند
- برنامه ريزي براي درگيري افراد كمتر
- يك وعده غذاي گرم در نيمه اول كار شبانه
با به کار بردن این راهکارها میتوان از عوارض آن کاست.